Geen sporen van bewoning in prehistorie bij Helperzoomtunnel

Geen sporen van bewoning in prehistorie bij Helperzoomtunnel

Op de plek waar de Helperzoomtunnel wordt aangelegd, zijn geen sporen aangetroffen van bewoning of landbouwgebruik in de steentijd of de ijzertijd. Wel zijn er kleine vondsten gedaan uit de middeleeuwen en latere tijden. Dat blijkt uit het archeologische vooronderzoek dat hier in het voorjaar is gedaan. Verder archeologisch onderzoek is hier niet nodig.

De Helperzoomtunnel wordt een verbinding voor auto’s, fietsers en voetgangers tussen de Helperzoom (aan de westzijde van het spoor) en de wijken De Linie en de Oosterpoort (aan de oostzijde van het spoor). De tunnel komt in het verlengde van de Helper Brink. De Helperzoomtunnel vervangt de spoorwegkruising bij de Esperantostraat die om veiligheidsredenen moet sluiten. De planning is dat de aanleg van de tunnel start in 2017/2018. Voordat de bouw start, is een vooronderzoek gedaan om te bekijken of zich hier mogelijk archeologische sporen bevinden.

De gele pijl geeft de locatie van de Helperzoomtunnel aan. De tunnel komt onder de spoorlijn Groningen-Meppel
De gele pijl geeft de locatie van de Helperzoomtunnel aan. De tunnel komt onder de spoorlijn Groningen-Meppel
Impressie van de Helperzoomtunnel
Impressie van de Helperzoomtunnel

Vooronderzoeken
In 2013 is bureauonderzoek gedaan naar de locatie. In 2014 zijn bovendien booronderzoeken gedaan. Daaruit bleek dat het gebied vanaf de Romeinse ijzertijd tot aan de late middeleeuwen niet geschikt is geweest voor bewoning of landbouw. Het gebied was moerassig, door de getijdenwerking van het riviertje de Hunze. In de late middeleeuwen werd het gebied ontgonnen. Onderzoek ter plekke was nodig om vast te stellen of het gebied daarvóór wel bewoond is geweest, dus in de prehistorie (steentijd en ijzertijd).

In het voorjaar van 2015 is daarom op de locatie van de toekomstige tunnel een archeologisch vooronderzoek gedaan. In totaal zijn vier proefsleuven gegraven van ongeveer 3 meter diep.

Luchtfoto van de locatie van de Helperzoomtunnel (rood omkaderd, bij benadering) en de locatie van de proefsleuven (blauwe rechthoeken). Aan de westkant van het spoor ligt nu het Helperpad.
Luchtfoto van de locatie van de Helperzoomtunnel (rood omkaderd, bij benadering) en de locatie van de proefsleuven (blauwe rechthoeken). Aan de westkant van het spoor ligt nu het Helperpad.

Uitkomsten
Het onderzoek leverde geen resten van bewoning in de ijzertijd of de steentijd op. Ook is er geen vuursteenvindplaats aangetroffen. Wel zijn er vondsten gedaan die bevestigen dat het gebied vanaf de middeleeuwen in gebruik is geweest. Zo is er een wandscherf gevonden van wat vermoedelijk een kogelpot is geweest. Ook is onder een kleilaag een complete kan van Siegburgs steengoed gevonden. De losse vondsten zijn waarschijnlijk door een overstroming op deze plek terechtgekomen. Het onderzoek maakt wel aannemelijk dat ergens in de buurt een vuursteenvindplaats is.

Oude Helperpad
In het onderzoek werden ook resten gevonden van een voorganger van het huidige Helperpad. Vermoedelijk dateert dat oude pad van na 1870. Het pad bestond uit gebroken rode en gele bakstenen, kloostermoppen en hardstenen bouwornamenten. De ondergrond was gemaakt van leem en gebroken puin. Het oude pad was smaller dan het huidige en liep iets meer in oost-westrichting, in de richting van Huis Groenestein. Verderop werd van het pad niets meer aangetroffen. Het deel van het pad dat in de werkput lag, is volledig opgegraven.

In het onderzoek werd een voorloper gevonden van het Helperpad. De rode lijnen geven de ligging van het oude pad weer, de groene lijnen de ligging van het huidige pad. Foto: Antea Group.
In het onderzoek werd een voorloper gevonden van het Helperpad. De rode lijnen geven de ligging van het oude pad weer, de groene lijnen de ligging van het huidige pad. Foto: Antea Group.

Conclusie

De conclusie van het onderzoek is dat verder archeologisch onderzoek niet nodig is. Vanuit archeologisch oogpunt is er geen belemmering voor de aanleg van de Helperzoomtunnel.

Reacties (2)

  1. luc

    17 november 2015, 19:03

    Natuurlijk begrijp ik dat niet, natuurlijk heb ik er niet voor geleerd, maar is er iemand die mij kan uitleggen waarom die tunnel, onder het spoor bij het station europapark, niet groot genoeg gemaakt is voor al het verkeer?
    Volgens mij was dat goedkoper dan 2 afzonderlijke tunnels die precies hetzelfde doen en beide klauwen vol geld kosten.
    Er is bovendien al een totaal overbodige tunnel gemaakt tegenover de Meeuwerderweg, de Karin Dekker tunnel. Bedacht omdat de mensen van en naar de H.L. Wicherstraat anders 250 mtr. moesten om rijden.
    Zotheid van de bovenste plank!
    Verberg de reacties
  2. Luuk (Communicatiemanager)

    26 november 2015, 15:03

    @luc: De tunnel bij station Europapark maakt geen onderdeel uit van Aanpak Ring Zuid. We hebben deze vraag voorgelegd aan de gemeente Groningen. Zij antwoordt: ‘Een tunnel die ook geschikt is voor autoverkeer, vraagt meer doorrijhoogte dan een tunnel alleen voor fietsers en voetgangers. En hoe meer doorrijhoogte er nodig is, hoe langer de toe- en afritten van de tunnel moeten worden. Want die toe- en afritten mogen niet te steil zijn. Bij station Europapark ontbreekt de ruimte om een autotunnel in te passen. Daarom is hier destijds gekozen voor een fiets- en voetgangerstunnel.’De Helperzoomtunnel is wel geschikt voor autoverkeer. Daarmee blijft er na de sluiting van de spoorwegkruising Esperantostraat een autoverbinding in stand tussen de wijken aan de beide zijden van het spoor.
    Verberg de reacties

Reageren