Een viaduct slopen? Hoe dan?

Een viaduct slopen? Hoe dan?

Judith

Bij de Esperantokruising zijn we druk bezig met de sloop van een deel van het viaduct over het spoor. Dit is het viaduct ter hoogte van de Helperzoom, de Verlengde Lodewijkstraat en de Verlengde Willemstraat. Hoe gaat het slopen van een viaduct eigenlijk in zijn werk? In dit artikel leggen we het uit, in vijf stappen. Op de webcam kun je zien wat er nú gebeurt.

Het deel dat gesloopt wordt ligt aan de zuidkant. Dit is een deel van de voormalige zuidbaan, dus het deel waar het verkeer reed vanaf het Julianaplein tot het Europaplein, in de richting van Hoogezand. Dit deel kan nu afgebroken worden omdat er geen verkeer meer overheen rijdt. Begin februari is het verkeer opgeschoven naar een tijdelijke zuidbaan. Het viaduct wordt afgebroken omdat op deze plek straks de nieuwe ringweg wordt gebouwd. Die wordt verdiept aangelegd en gaat op dit punt straks onder het spoor door.

Het viaduct voor de start van de werkzaamheden, gezien vanaf de Helperzoom. rechts het spoor. Foto: Raymond Bos.
Het viaduct voor de start van de werkzaamheden, gezien vanaf de Helperzoom. rechts het spoor. Foto: Raymond Bos.

Steunpunten, velden, liggers en koppelbalken
Voordat we iets kunnen vertellen over de vijf stappen waarin het viaduct wordt gesloopt, moeten we iets uitleggen over hoe een viaduct in elkaar zit. Een viaduct bestaat uit steunpunten, velden, liggers en koppelbalken. In de afbeelding hieronder zie je een dwarsdoorsnede van een viaduct. ‘Steunpunten’ zijn de punten waarop de constructie is gebouwd en die het viaduct dus in balans houden. Bij het viaduct over de Esperantokruising zijn dit steunpalen. ‘Velden’ zijn de gedeeltes van een viaduct tussen de steunpunten, in dit geval met name het oude wegdek. ‘Liggers’ zijn betonnen of stalen balken die over de lengte van het viaduct zijn gelegd. ‘Koppelbalken’ ten slotte zijn balken over de breedte van het viaduct. Zij verdelen het gewicht van de velden gelijkmatig over de liggers.

Dwarsdoorsnede van het viaduct dat gesloopt wordt. Steunpunt 1 is ter hoogte van de Verlengde Willemstraat. Steunpunt 5 is bij de Verlengde Lodewijkstraat. Veld 3 is het deel boven het spoor.
Dwarsdoorsnede van het viaduct dat gesloopt wordt. Steunpunt 1 is ter hoogte van de Verlengde Willemstraat. Steunpunt 5 is bij de Verlengde Lodewijkstraat. Veld 3 is het deel boven het spoor.

Omdat we bij de Esperantokruising te maken hebben met het spoor dat eronder door loopt (onder veld 3), werken we niet tegelijkertijd aan alle velden en steunpunten. Van 11 tot 16 februari zijn we bezig rond veld 1, 2 en 4. Van 16 tot 20 februari rijden er geen treinen en dan kunnen we rond en boven het spoor werken, namelijk met veld 3 en 4. Van 20 tot en met 27 februari slopen we ten slotte veld 1 en steunpunt 2, die als laatste zijn overgebleven.

Stap 1: voorbereiden en asfalt verwijderen
We beginnen met voorbereidende werkzaamheden, zoals het verwijderen van hectometerpaaltjes, verlichting en markeringen op de oude weg. Ook plaatsen we geluidsschermen om het werkgebied heen. Daarna gaan we het asfalt verwijderen op alle velden van het viaduct.

Asfalt verwijderen. Foto: Combinatie Herepoort.
Asfalt verwijderen. Foto: Combinatie Herepoort.

Stap 2: doorzagen beton tussen de liggers en koppelbalken
Als het asfalt is verwijderd, gaan we het beton tussen de liggers doorzagen. Dit beton verwijderen we. De geluidsschermen die om het werkvak heen staan, voorkomen de ergste geluidshinder. Als het tussenliggende beton is verwijderd, zijn de liggers blootgelegd en kunnen we ook deze doorzagen. De koppelbalken zijn dan ook vrijgekomen. Deze worden doorboord.

Stap 3: geluidsschermen verwijderen
Voordat we de liggers kunnen uithijsen, verwijderen we de geluidsschermen die we hadden geplaatst rondom het sloopwerk op het viaduct.

Stap 4: liggers uithijsen
De liggers zijn vrij om verwijderd te worden. Een kraan hijst een aantal liggers uit het viaduct en plaatst deze op een lange vrachtwagen met oplegger. De vrachtwagen brengt de randliggers uit veld 1, 2, 3 en 4 naar een locatie waar onderzocht wordt of er in de liggers asbest aanwezig is. Als dat het geval is, worden de liggers direct op die locatie gesaneerd. Zit er geen asbest in, dan worden ze gesloopt. Dit materiaal kan worden hergebruikt. De liggers uit veld 3 liggen boven het spoor. Deze halen we met een hijskraan uit het viaduct, omdat we hier te maken hebben met de bovenleidingen. Twee van deze liggers staan we af aan de TU Delft. Daar wordt onderzoek gedaan naar slijtage en materiaalverweer. De overige liggers en velden worden gesloopt. Wanneer de werkzaamheden boven het spoor klaar zijn, kunnen de treinen weer rijden.

Het uithijsen van een ligger. Foto: Combinatie Herepoort.
Het uithijsen van een ligger. Foto: Combinatie Herepoort.

Stap 5: steunpalen slopen
Tot slot staan alleen de steunpalen nog overeind. Deze worden aan de onderzijde deels ‘ingeknipt’ en vervolgens omver getrokken. Als de palen op de grond liggen, worden ze verder gesloopt. De palen die nog in de grond staan, trekken we eruit. De ontstane gaten vullen we op met zand.

Na deze stappen is het viaduct afgebroken. Dat geldt natuurlijk alleen voor het gedeelte waar nu geen verkeer overheen rijdt. Het andere deel blijft gewoon staan. Na afloop ruimen we alles weer netjes op. Als dat klaar is, kunnen we de wegen eronder weer vrijgeven voor het verkeer.

Kijk live mee

Kijk live mee naar de sloop van een deel van het viaduct bij de Esperantokrusing. Klik op het vierkantje in het midden om de webcam te starten.

Kijk live mee naar de sloop van een deel van het viaduct bij de Esperantokrusing. Klik op het vierkantje in het midden om de webcam te starten.

Reacties (7)

  1. Hans

    18 februari 2019, 13:13

    Ik vraag mij af waarom voor veld 4 ook niet is gekozen voor uithijsen in plaats van slopen. Voor veld 2 en 3 is uithijsen toegepast. Heeft de beweegreden om het anders te doen iets te maken met logistiek of wellicht toch het drukken van de kosten? Als je ziet hoe snel het vorige week is gegaan met uithijsen en hoe weinig rommel (en stof!) het geeft, dan maakt mij dat toch wel benieuwd naar de beweegreden om het anders te doen.
    1. L

      18 februari 2019, 13:50

      van alle velden zijn de randliggers weggehesen (om te controleren op asbest). Alleen voor veld 3 zijn de overige liggers ook weggehesen ivm het spoor. deze worden vervolgens naast het spoor gesloopt.
      1. Hans

        18 februari 2019, 14:34

        Dank voor de informatie. Ik heb het mogelijk niet goed gezien dan, want ik dacht dat ook veld 2 in het geheel (uiteraard in aparte stroken) is uitgehezen.
    2. John (Aanpak Ring Zuid)

      18 februari 2019, 17:49

      Hans, de meeste liggers worden gewoon stukje voor stukje gesloopt, want dat maakt het afvoeren een stuk gemakkelijker. Het slopen kan inderdaad stof geven. Als dat gebeurt, houden we het materiaal nat om de stofvorming te beperken. Sommige liggers zijn er in hun geheel uit gehesen. Dat zijn ten eerste de liggers boven het spoor. Deze moesten van bovenaf worden verwijderd in verband met de bovenleiding voor het treinverkeer. Twee van deze liggers gaan naar de TU Delft voor onderzoek. Enkele randliggers zijn er in hun geheel uit gehesen omdat er asbest in voorkomt. Deze worden elders gesloopt.
    Verberg de reacties
  2. Hans

    19 februari 2019, 09:18

    Bedankt John voor de reactie! Mooi om de sloop in de praktijk te kunnen meemaken.
    Verberg de reacties
  3. Ton

    22 februari 2019, 12:47

    Hoe worden de bruggehoofden (in de tekening steunpalen 1 & 5) verwijderd? Zo te zien vormen ze één geheel met de bruggehoofden van de noorderlijke rijbanen. Inknippen en omtrekken lijkt hier niet toepasbaar :-)
    1. John (Aanpak Ring Zuid)

      25 februari 2019, 15:36

      Ton, de steunpalen 1 en 5 zitten in het beton van het talud verwerkt. Deze knippen we inderdaad niet in. Het beton wordt doorgezaagd en vervolgens klappen we het landhoofd om. Hierna worden de grote stukken in kleinere brokstukken opgeknipt en afgevoerd.
    Verberg de reacties

Reageren